Tükenmişlik Nedir?

Tükenmişlik, sürekli olarak sıkışmış hissetme halidir. Aşırı ve uzun süreli duygusal, fiziksel ve zihinsel stresin bir sonucudur. Çoğu durumda, tükenmişlik kişinin işiyle ilgili olsa da ebeveynlik, birine bakım vermek ya da ilişkilerle ilgili de olabilir. 

Tükenmişlik, bunaldığınızda, duygusal olarak tükendiğinizde ve hayatın ardı arkası kesilmeyen taleplerine ayak uyduramadığınızda ortaya çıkar. Tükenmişlik enerjiyi düşüren, izole ve umutsuz hissedilmesine yol açan bir durum olduğu için günlük hayatı, ilişkileri ve işi etkiler. 

Tükenmişlik Nasıl Başlar? 

Tükenmişlik bir anda gerçekleşmez; kademeli bir süreçtir. İşaretler ve semptomlar ilk başta fark edilmeyecek kadar küçük olabilir. İlk başta ufak tefek stres zamanla kronik strese dönüşebilir.

Fakat bu durum ne kadar uzun süre göz ardı edilirse, o kadar şiddetli hale gelebilir ve bu da duygusal bir çöküşe sebebiyet verebilir. 

Tükenmişlik Sendromu Belirtileri Nelerdir?

Genel olarak, dikkat edilmesi gereken üç belirti vardır: bunlar yorgunluk, kayıtsızlık hissi ya da hissizleşme ve önceden keyif alınan şeylerden artık zevk alamamaktır. Bununla beraber, semptomlar fiziksel, duygusal veya davranışsal olarak da ortaya çıkabilir.

Fiziksel belirtiler:

• Yorgun hissetmek
• Uyumakta güçlük çekmek
• İştahta değişiklik yaşamak
• Baş ağrısı veya kas ağrısı ile başa çıkmak

Duygusal belirtiler:

• Motivasyon eksikliği
• Kendinden şüphe duymak
• Başarısızlık veya yalnızlık
• Genel bir memnuniyetsizlik hissi

Davranışsal belirtiler:

• Sosyal izolasyon, yalnız hissetmek
• Sorumluluklarını yerine getirmemek
• Öfke patlamaları

Tükenmişlik sendromu en çok kimlerde görülür?

Tükenmişlik risk faktörlerinin çoğu iş yapısı ve yaşam tarzı faktörleriyle ilgili olsa da, belirli kişilik özellikleri, tükenmişlik riskini artırabilir. Bu kişilik özelliklerden bazıları şunlardır: 

• Mükemmeliyetçilik
• Karamsarlık
• Tahammülsüzlük
• Kendinden ya da hayattan sürekli şüphe duymak
• İnsanları devamlı memnun etmeye çalışmak

Bu özellikler, tükenmişliğe meyilli olmamızı kolaylaştırsa da değiştirilemez özellikler değildir. Özellikle terapi bu konuda çok yardımcı olabilir. 

Tükenmişlik Sendromu Nasıl Tedavi Edilir? 

Öncelikle ihtiyaçlarımıza kulak asmak, yardım istemek ve farkındalığımızı arttırmak ile başlayabiliriz. Farkındalığımızı artırmak sorunun nasıl başladığını ve sorunun devam etmesindeki faktörleri anlamamıza yardımcı olabilir. Ayrıca, her şeyi bir arada yapmaya çalışmaktansa önceliklendirmek iyi bir çözüm olabilir.

Bununla beraber terapi en etkili çözümdür. Bir terapist, hikayenizi dinleyerek ve anlamaya çalışarak tamemen hayatınıza, ihtiyaçlarınıza ve hedeflerinize göre planlanmış bir tedavi planı oluşturacaktır. Bir uzmanla çalışmak, çoğu zaman durumu daha objektif bir halde görmenizi sağlayarak daha etkili mühadele etmenize yardımcı olacaktır.

Tükenmişlik sendromunun tedavisinde en etkili tedaviler ise bilişsel davranışçı ve kabul ve kararlılık terapisidir. Tükenmişlik sendromuyla ilgili destek almak isterseniz hemen randevu oluşturmak için benimle buradan iletişime geçebilirsiniz. 

Kaynaklar

https://www.verywellmind.com/mental-burnout-personality-traits-3144514

Hosseinaei, A., Ahadi, H., Fata, L., Heidarei, A., & Mazaheri, M. M. (2013). Effects of Group Acceptance and Commitment Therapy (ACT)-Based Training on Job Stress and Burnout. Iranian Journal of Psychiatry & Clinical Psychology, 19.